MODIGLIANI, Londen Tate Modern, tot 2 april 2018

De Modigliani-expo in Tate Modern nagelt je aan de vloer. Op het retrospectief van Modigliani in de Tate Modern zijn de mooiste werken van de kunstenaar bijeengebracht. Over zijn turbulente leven wordt gezwegen.

 

 

De kunstenaar heet Amedeo Modigliani, in 1884 geboren in Livorno als jongste zoon van een in financiële problemen geraakt Sefardisch ondernemersgezin. In 1906 verhuist hij naar Parijs, want niet Florence, niet Venetië en zeker niet Rome kunnen hem bieden wat hij zoekt: de grote meesters van de avant-garde, de genieën die de moderne kunst op haar kop zetten en totaal vernieuwen. Aan hen wil Modigliani zich laven, om zich vervolgens met hen te meten.

 

Als de kunstenaar drinkt, wordt hij boos. Dan slaat hij zijn glas kapot, schoffeert de obers en de meisjes achter de bar. Als de kunstenaar drinkt, verandert hij in een wildeman (volgens de Russische schrijver en journalist Ilja Ehrenburg). Hij trekt zijn kleren uit, gooit zichzelf tegen de muur, maakt ruzie met de mensen met wie je nu juist niet ruzie wilt maken: je vrienden bijvoorbeeld, die altijd voor je klaarstaan met geld en ruimte om te werken. Als de kunstenaar drinkt, wordt hij gek genereus: de tientallen portretten die hij op een blaadje papier op zijn cafétafeltje maakt van tout Paris – schilders, beeldhouwers, dichters en schrijvers – deelt hij uit, zoals een waarzegger gelukskoekjes uitdeelt. U één? En u ook één? Soms komen zijn portretten aan bij degene die hij heeft geportretteerd. Vaker ook niet. Veel verdwijnt bij het vuil, wordt verbrand of – in het geval van sculpturen – huppekee, in een waterput gegooid.

 

De kunstenaar heet Amedeo Modigliani, in 1884 geboren in Livorno als jongste zoon van een in financiële problemen geraakt Sefardisch ondernemersgezin. In 1906 verhuist hij naar Parijs, want niet Florence, niet Venetië en zeker niet Rome kunnen hem bieden wat hij zoekt: de grote meesters van de avant-garde, de genieën die de moderne kunst op haar kop zetten en totaal vernieuwen. Aan hen wil Modigliani zich laven, om zich vervolgens met hen te meten.

 

Modigliani (door zijn moeder liefkozend ‘Dedo’ genoemd, het ‘cadeautje’) is zo’n man van wie je tegenwoordig zegt: daar moet je je vingers niet aan branden. Knap – oh zeker heel knap, met zijn krullende donkere haren, zijn doordringende ogen, zijn charme, grapjes, de citaten van Dante, Rimbaud en Baudelaire die hij uit zijn mouw schudt, en zijn smaakvolle manier van kleden (chocoladebruin ribpak, okergeel overhemd, rode sjaal). Zelfs Picasso, toch een behoorlijke mannetjesputter, zegt over zijn collega: ‘Er is er maar één in Parijs die zich weet te kleden – en dat is Modigliani.’ Modigliani is een homme fatal – de minnaressen volgen elkaar in rap tempo op. Geen van hen kan zijn drank- en drugsverslaving aan. Zijn laatste vrouw, de piepjonge Jeanne Hébuterne, met wie hij sinds 1917 samen is, pleegt zelfmoord na Modigliani’s dood in 1920. Zij is dan bijna negen maanden zwanger van hun tweede kind en twintig jaar oud.

 De inzet van de tentoonstelling, die droogjes Modigliani heet, is duidelijk. Het werk van de kunstenaar moet worden ontdaan van alle rumoerige anekdotiek, alle praatjes die na de dood van de kunstenaar de ronde deden en die ertoe leidden dat er draken van biopics konden worden gemaakt over Modigliani’s leven (zoals de laatste, in 2004, met een lachwekkend overspannen Andy Garcia als getormenteerde kunstenaar). Het is een loffelijk streven, want het betekent dat de tentoonstelling, die verdeeld is over een zeegroen geschilderd parcours van elf zalen, zich voor alles concentreert op het werk. Maar het maakt de tentoonstelling ook steriel, omdat de twee curatoren in hun streven naar zakelijkheid lijken te zijn vergeten dat het belangrijk is om te weten waarom Modigliani schildert zoals hij doet, en in hoeverre zijn werk afwijkt van wat er om hem heen tijdens die eerste twee decennia van de twintigste eeuw werd gemaakt.

 Informatie Modern Tate klik hier

 

 

 

 

 

 

 

Nieuws | 442
Dante Collegamenti
Dante italia blogspot italilibro corriere della sera rai tv